اصل چهارم حافظه : بازی آزمودن حافظه

در موقعیت‌های مختلف تحصیل و زندگی لازم است چیزهایی را به خاطر بسپاریم اما کسی به ما نحوه حفظ کردن و به حافظه سپردن را یاد نداده است. شاید دلیل آن این است که چیزی به اسم عملِ “حفظ کردن” اصلاً وجود ندارد. ما به یک موضوع درسی فکر می‌کنیم، شماره‌ تلفنی را تکرار می‌کنیم، آموخته قبلی را یادآوری می‌کنیم، مفهومی را تجسم می‌کنیم اما توانایی به اسم حفظ کردن نداریم.

اما از طرفی همانطور که در نوشته مربوط به اصل سوم حافظه گفتیم، مغز ما برای فکر کردن طراحی شده است و به صورت خودکار چیزی را که برایش مهم باشد، نگهداری می‌کند:

ما برای ده‌ها و صدها هزار سال در جریان تکامل، در حال فرار از دست شیر و پلنگ و حیوانات درنده دیگر بوده‌ایم. وقتی که پلنگی ما را دنبال می‌کرد، در حال فرار به این فکر نمی‌کردیم که “این را حفظ کن!” یا “پلنگ بد است، خطرناک است”. ما تمام توان ذهنی و جسمی‌مان را فقط صرف فرار می‌کردیم اما مغز ما این تجربه مهم را به صورت خودکار به خاطر می‌سپرد.

نزدیک‌ترین توانایی ذهنی ما به حفظ کردن و عملی که ما انجام می‌دهیم “یادآوری کردن” است: ” آن حیوان خطرناک که من را دنبال کرد، چه بود؟ کجا بود؟ “؛ “اسم دوستم چه بود؟ معنی کلمه انگلیسی marshmallow چه بود؟”

پس کاری که ما باید برای تقویت حافظه خود انجام دهیم این است که یاد بگیریم که چگونه به شکل موثر و مفیدی یادآوری کنیم. در ادامه، این موضوع را با دقت بیشتری باز می‌کنیم.

نحوه یادآوری ما

همه ما می‌دانیم که غالب اوقات بیشتر چیزی را که در چند روز اخیر یاد گرفته‌ایم (به عنوان مثال؛ معنی چند کلمه انگلیسی یا اسم چند کتاب و فیلم) در یک هفته بعد فراموش خواهیم کرد. در مورد نحوه این فراموشی، چند نکته قابل‌توجه وجود دارد که توجه به آنها ما را به سرنخ‌های مفیدی می‌رساند:

  • ما کلمات و اسم‌هایی را که بدون تلاش و سریع حفظ کرده‌ایم، راحت‌تر فراموش خواهیم کرد.
  • اگر کمی بیشتر برای یک کلمه یا اسم وقت بیشتری گذاشته باشیم، احتمال فراموشی آن 20% کاهش می‌یابد.
  • کلماتی که یادآوری آنها با بیشترین زحمت و تلاش همراه است، 75% درصد شانس بیشتری دارند که در آینده در حافظه ما بمانند.
  • اگر آن کلمه یا موضوع برای چند لحظه، به اصطلاح در “نوک زبانمان” باشد، این احتمال 200% افزایش می‌یابد.

دلیل این کاهش احتمال فراموشی در این حالات مختلف چیست؟ بیایید به عنوان نمونه مورد آخر را بررسی کنیم: اینکه کلمه‌ای “نوک زبانمان” است.

در حقیقت، این کلمه به صورت ناقص در حافظه ذخیره شده است؛ یعنی ما فقط به بخش‌های از اطلاعات مربوط به آن دسترسی داریم؛ نه همه آن: مثلاً می‌دانیم این کلمه با حرف ن شروع می‌شود، آخر آن پسوندی شبیه به لوژی دارد (مثل تکنولوژی)، کلمه‌ای علمی است، تلفظ آن کمی سخت است و موارد مشابه دیگر.



برای هر سرنخی که داریم، مغز ما با جدیت زیادی به شروع به جستجو در حافظه می‌کند: شروع به یافتن کلماتی می‌کند که با ن شروع می‌شوند. آمیگدال هم با مهم جلو دادن چنین جستجویی، اصرار ما را برای یافتن آن بیشتر می‌کند.


اگر دیر نشده باشد، مغز ما آن کلمه را پیدا می‌کند: نورولوژی؛ و پس از یافتن آن، احساس خوبی را تجربه می‌کنیم. دیگر تا زمان طولانی فراموش کردن کلمه‌ای که به سختی آن را به یاد آورده‌ایم دشوار می‌شود.

سوال اصلی که پیش می‌آید این است که چگونه از این شیوه عملکرد مغز و حافظه استفاده کنیم تا 200% بهتر کلمات را به یاد بیاوریم؟ می‌دانیم که یادآوری مداوم و مکررِ یک کلمه، در طول روز سخت و خسته‌کننده است. اگر زمان زیادی هم بگذرد، آن کلمه را فراموش می‌کنیم. پس مناسب‌ترین زمان یادآوری کی است و تعداد آن چقدر است؟

بهترین روش این است که قبل از فراموش کردن یک کلمه و درست قبل از آن این یادآوری را انجام دهیم. این کار هم سرگرم‌کننده‌ است و هم بهترین نتیجه را می‌دهد. تازه کمترین زمان را هم صرف آن کرده‌ایم.

نکات اصلی این درس

  • یادآوری و امتحان گرفتن از خود برای یادآوری یک کلمه یا موضوع، زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که چالش برانگیز باشد. هر چقدر این یادآوری را در زمانی نزدیکتر به زمان فراموشی انجام دهیم، بهتر و طولانی‌تر آن را وارد حافظه خود می‌کنیم.
  • این شیوه یادآوری، عملکرد حافظه و توانایی حفظ کلمات را دو برابر بیشتر می‌کند.

پنج اصل حفظ و به خاطرسپاری دائمی آموخته‌ها

برای یادگیری زبان، یک جواب و روش همگانی نداریم

ببینید گام بعدی شما برای تقویت زبان چیست؟

برای گرفتن راه حل شخصی و اختصاصی شما (و رایگان) برای یادگیری واقعی زبان انگلیسی روی لینک زیر کلیک کنید:

6 دیدگاه دربارهٔ «اصل چهارم حافظه : بازی آزمودن حافظه»

  1. هیوای عزیز
    فکر میکنم این شکل درست تر باشه.
    “اگر آن کلمه یا موضوع برای چند لحظه”
    به جای “با” از “یا” استفاده کنیم.

  2. سلام خسته نباشید.. یعنی من تو ۱ روز ۵ بار تمرین کنم بعد از ۱ هفته دوباره ۵ بار تمرین کنم و بعد ۲ دوماه فرضا دوباره ۵ بار تمرین کنم درسته؟ ممنون میشم اگر پاسخ بدین

    1. سلام محمدرضا،
      نه در ۱۲ تا ۲۴ ساعت اول یک بار باید مرور انجام بشه. مرور بعدی در چند روز آینده و به همین ترتیب فاصله بین زمانهای مرور بیشتر میشه

  3. سلام و ممنون بابت مقاله های درجه یک شما. میخواستم بپرسم زمان های مرور باید کی باشه؟ من کنکوریم و میخواستم بدونم برای اینکه تا حداکثر یکسال مطالب توی ذهنم بمونه باید در چه بازه های زمانی مرور کنم؟ تو هر سایت یه چیز زده با ابنکه اکثرا زمان های نزدیک به هم گفتن ولی میخواستم زمان های دقیق رو بدونم. ممنون میشم که جواب بدین. موفق باشید.

    1. زمان مرورهارو خود انکی تنظیم میکنه. در یکی از درسهای پنچگانه مربوط به اصول حافظه (لینک) در این باره صحبت کردیم.
      برای اینکه یک سال در ذهنتون بمونه به ۴-۵ بار مرور نیاز دارید: در ۲۴ ساعت اول، یک هفته بعد، یک ماه بعد، سه چهار ماه بعد (این عددها تقریبی هستن و بسته به شخص شما، موضوعی که میخونید و خیلی موارد دیگه ممکنه کمتر یا بیشتر باشه)

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *